راهنمای جامع مالیات طلا و سکه ۱۴۰۵ [فرمول محاسبه + معافیتها]
فهرست مطالب این مقاله
در سالهای اخیر، موضوع مالیات طلا و سکه و نحوه محاسبه آن به یکی از دغدغههای مهم خریداران تبدیل شده است. خیلی از افراد هنگام خرید و مشاهده فاکتور طلا با این سوال روبهرو میشوند که «آیا طلا مالیات دارد؟»، مالیات بر ارزش افزوده طلا روی کدام بخش از مبلغ نهایی محاسبه میشود؟ در این مقاله از آکادمی مجتبی خسروی، قانون جدید مالیات طلا و سکه در سال 1405 را مرور میکنیم.
نرخ مالیات بر طلا در سال 1405 چقدر است؟
مالیات طلا برای مردم، بیشتر هنگام خرید طلا و مشاهده مبلغ مالیات در فاکتور اهمیت پیدا میکند. یکی از اولین سؤالهایی که معمولاً برای خریداران پیش میآید این است که مالیات طلا روی اصل طلا حساب میشود یا اجرت؟
بر اساس قانون جدید مالیات طلا از اول دی ماه 1404، اصل و ارزش ذاتی طلا از مالیات بر ارزش افزوده معاف است. یعنی مبلغی که بابت خود طلا پرداخت میکنید، وارد پایه محاسبه این مالیات نمیشود و مالیات بر ارزش افزوده 10% به بخشهایی مثل اجرت ساخت و سود فروشنده تعلق میگیرد.
برای اینکه موضوع مالیات طلا و سکه کاملاً روشن باشد، این سه نکته را هنگام بررسی فاکتور به خاطر داشته باشید:
- اصل طلا مالیات ندارد.
- مالیات فقط روی اجرت ساخت و سود فروشنده اعمال میشود.
- در محاسبه مالیات خرید طلا، قیمت خام طلا نباید مشمول مالیات شود.
مالیات طلا را میتوان در سه دسته اصلی بررسی کرد که هرکدام شرایط و نحوه محاسبه متفاوتی دارند. در تصویر زیر میتوانید با انواع مالیات طلا سال 1405 به طور مختصر آشنا شوید:
در ادامه، هر سه نوع مالیات بر عایدی سرمایه طلا، مالیات بر ارزش افزوده طلا و مالیات بر عملکرد طلا را بررسی میکنیم. با ما همراه باشید:
نرخ مالیات بر عایدی سرمایه طلا
برای بسیاری از افراد، هنگام خرید و فروش طلا این سؤال پیش میآید که قانون مالیات بر عایدی سرمایه طلا چیست و چگونه محاسبه میشود؟ در واقع، نرخ مالیات بر عایدی سرمایه طلا بر اساس مدت نگهداری دارایی بهصورت پلکانی تعیین میشود. به زبان ساده، هرچه مدت بیشتری طلا را نگه دارید، نرخ مالیات بر عایدی سرمایه کاهش پیدا میکند. نرخهای مالیات بر عایدی طلا در سال 1405 عبارت است از:
- نگهداری کمتر از یک سال: ۳۰ درصد عایدی سرمایه
- نگهداری بین یک تا دو سال: ۲۰ درصد عایدی سرمایه
- نگهداری بیش از دو سال: ۱۰ درصد عایدی سرمایه
البته دقت کنید که این درصدها به اصل مبلغ فروش طلا تعلق نمیگیرند؛ بلکه مبنای محاسبه، عایدی یا همان سود حاصل از معامله است.
معاملات رسمی مثل خرید و فروش از طریق صندوقهای طلا و گواهی سپرده، معاف از مالیات بر عایدی سرمایه طلا هستند. همچنین برای اشخاص حقیقی بالای ۱۸ سال، معافیت تا سقف ۲۰۰ گرم طلای ۱۸ عیار ذکر شده است.
نرخ مالیات بر ارزش افزوده طلا
یکی از مهمترین بخشهای مالیات طلا و سکه، مالیات بر ارزش افزودهای است که هنگام خرید مصنوعات طلا در فاکتور درج میشود. اگر برایتان سوال پیش آمده که میزان مالیات بر ارزش افزوده طلا چقدر است و چگونه محاسبه میشود؟ باید بدانید که طبق بند «خ» تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴، نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده طلا یک واحد درصد افزایش یافته و به ۱۰ درصد رسیده است. البته نکته مهم اینجاست که در قانون جدید مالیات طلا 1405 این ۱۰ درصد روی کل قیمت طلا محاسبه نمیشود؛ بلکه فقط به اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده تعلق میگیرد.
نحوه محاسبه اجرت و مالیات طلا
چگونه سود، اجرت و مالیات طلا محاسبه میشود؟ اگر موقع خرید طلا با اعداد مختلف روی فاکتور سردرگم شدهاید، نگران نباشید. محاسبه مبلغ نهایی یک روند مشخص دارد؛ ابتدا اجرت ساخت و سود فروشنده (و در صورت درج، حقالعمل) با هم جمع میشوند، سپس ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده فقط روی همین بخش محاسبه میشود. در آخر این مبلغ به قیمت اصل طلا اضافه میشود که مبلغ نهایی فاکتور به دست آید. برای محاسبه مالیات طلا کافی است از فرمول مالیات طلا استفاده کنید:
مالیات طلا = ۱۰٪ × (اجرت ساخت + حقالعمل + سود فروشنده)
مثال محاسبه اجرت و مالیات طلا
فرض کنید اطلاعات فاکتور خرید طلای شما به این صورت باشد، اجرت و مالیات طلا چگونه محاسبه میشود؟
- قیمت اصل طلا: ۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان
- اجرت ساخت: ۸۰۰,۰۰۰ تومان
- سود فروشنده: ۴۰۰,۰۰۰ تومان
ابتدا اجرت و سود را با هم جمع میکنیم:
۸۰۰,۰۰۰ + ۴۰۰,۰۰۰ = ۱,۲۰۰,۰۰۰ تومان
سپس ۱۰ درصد مالیات را محاسبه میکنیم:
۱,۲۰۰,۰۰۰ × ۱۰٪ = ۱۲۰,۰۰۰ تومان
در نتیجه مبلغ نهایی فاکتور برابر است با:
۸,۰۰۰,۰۰۰ + ۸۰۰,۰۰۰ + ۴۰۰,۰۰۰ + ۱۲۰,۰۰۰ = ۹,۳۲۰,۰۰۰ تومان
پس همانطور که میبینید، اصل قیمت طلا در پایه محاسبه مالیات طلا و سکه قرار نمیگیرد و مالیات فقط از اجرت ساخت و سود فروشنده محاسبه میشود. هنگام خرید بهتر است فاکتور را با دقت بررسی کنید که اجرت، سود و مالیات طلا و سکه بهصورت جداگانه مشخص شده باشند.
نرخ مالیات بر عملکرد فروش طلا
مالیات عملکرد طلافروشان با مالیات بر ارزش افزودهای که از خریدار دریافت میشود، تفاوت دارد. برای محاسبه مالیات عملکرد، ابتدا درآمد و فروش فعالیت بررسی و با استفاده از ضریب سود فعالیت در اینتا کد، سود حاصل از فعالیت برای محاسبه مالیات، تعیین و پس از کسر هزینههای قابل قبول و معافیتهای مالیاتی، درآمد مشمول مالیات در نرخهای ماده 131 قانون مالیات های مستقیم بهصورت پلکانی محاسبه میشود.
- تا 4 میلیارد ریال: 15 درصد
- نسبت به مازاد 4 میلیارد ریال تا 8 میلیارد ریال: 20 درصد
- نسبت به مازاد 8 میلیارد ریال: 25 درصد
«اگر شنیدید که “مالیات طلا ۲۵ درصد است”، نگران نباشید! این عدد به معنای کسر ۲۵ درصد از کل پولی که بابت خرید طلا میدهید نیست. این نرخ فقط مربوط به “مالیات بر درآمد” طلافروش است و تنها به بخشی از سود خالص سالانه او تعلق میگیرد. بنابراین، هیچ ارتباطی به قیمت فاکتور شما به عنوان مشتری ندارد.»
مالیات فروش سکه طلا چقدر است؟
مالیات فروش سکه با مالیات بر ارزش افزوده طلای زینتی تفاوت دارد. سکه بانکی که توسط بانک مرکزی ضرب شده باشد، از مالیات بر ارزش افزوده معاف است؛ بنابراین هنگام خرید و فروش چنین سکهای نباید مالیات بر ارزش افزوده مانند طلای زینتی از خریدار دریافت شود.
با این حال در سال ۱۴۰۵، میزان مالیات سکهها طبق تعداد سکههای خریداری شده بهصورت پلکانی تعیین میشود. به این معنا که هرچه تعداد سکهها بیشتر باشد، مالیات بیشتری نیز باید پرداخت شود. در جدول مالیات سکه، نرخ مالیات بر اساس قوانین جدید توضیح داده شده است.
| نرخ مالیات انواع سکه طلا در سال 1405 | |
| تعداد سکه های خریداری شده در سال | نرخ مالیات هر سکه (ریال) |
| تا 10 سکه | معاف از مالیات |
| 11 تا 30 سکه | 4،000،000 |
| 31 تا 50 سکه | 5،200،000 |
| 51 تا 185 سکه | 6،500،000 |
| بیش از 185 سکه | بر اساس اظهارنامه و بررسی سازمان |
مالیات طلای نو، دست دوم، سکه و شمش چقدر است؟
در بررسی مالیات طلا و سکه باید به نوع طلایی که خریداری میکنید توجه داشته باشید؛ زیرا نحوۀ معامله و اجزای قیمت در طلای نو، دست دوم، آب شده و شمش یکسان نیست و نمیتوان گفت همه انواع طلا دقیقاً به یک شکل مالیات دارند.
- طلای نو: در طلای نو معمولاً اجرت ساخت وجود دارد و فروشنده هم سود خود را دریافت میکند. بنابراین، مالیات بر ارزش افزوده با نرخ ۱۰ درصد روی مجموع اجرت، سود و حقالعمل محاسبه میشود و اصل طلا مشمول این مالیات نیست.
- طلای دست دوم: مهمترین تفاوت طلای دست دوم این است که معمولاً اجرت ساخت اولیه را ندارد یا اجرت آن مثل طلای نو محاسبه نمیشود. به همین دلیل هزینههای جانبی خرید آن میتواند کمتر باشد. در هر حال، هنگام معامله باید اجزای مبلغ فاکتور و مبنای مالیات را بررسی کنید.
- سکه: سکه بانکی ضرب بانک مرکزی از مالیات بر ارزش افزوده معاف است؛ اما در صورت فروش و ایجاد سود، موضوع مالیات عایدی سرمایه باید جداگانه بررسی شود.
- شمش و طلا آب شده: این نوع دارایی با طلای زینتی تفاوت دارد و نباید فرمول مالیات طلای نو را بدون بررسی شرایط معامله برای آن به کار برد. بنابراین اگر قصد خرید طلا آب شده یا شمش دارید، حتماً فاکتور معتبر، مشخصات دارایی و نحوه ثبت معامله را بررسی کنید.
چند نکته در مورد مالیات طلای دست دوم:
- اصل طلا (وزن خام) مشمول مالیات نیست.
- مالیات بر ارزش افزوده ۱۰٪ فقط روی سود طلافروش محاسبه میشود.
- سود طلافروش در طلای دست دوم معمولاً حداقل ۷٪ است.
- اجرت ساخت در فاکتور حذف میشود، اما عملاً در سود لحاظ میشود.
- اختلاف قیمت طلای دست دوم با طلای نو معمولاً ۵ تا ۸ درصد است.
جمعبندی
مالیات طلا و سکه موضوعی نیست که بتوان برای همه معاملات آن یک نرخ ثابت در نظر گرفت. در خرید طلای زینتی، اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده معاف است و نرخ ۱۰ درصد روی اجرت ساخت، سود و حقالعمل اعمال میشود. سکه بانکی از مالیات بر ارزش افزوده معاف است، اما نوع دارایی، مدت نگهداری و نحوۀ انجام معامله میتواند در وضعیت مالیاتی آن اثر داشته باشد. اگر امروز قصد خرید طلا یا سکه داشته باشید، کدام را از نظر مالیاتی انتخاب میکنید؛ طلای نو، طلای دست دوم، آبشده یا سکه؟ تجربه و نظر خودتان را در بخش دیدگاهها بنویسید.
سوالات متداول
1. آیا به سکههای پیش فروش مالیات تعلق میگیرد؟
طبق اعلام بانک مرکزی، سکههای پیش فروش در زمان خرید مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیستند؛ بنابراین صرفاً خرید سکه پیشفروش، مالیاتی ایجاد نمیکند.
2. آیا طلای آب شده مشمول مالیات است؟
خیر، طبق ماده ۲۶ قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده، اصل طلا از سبد این مالیات حذف شده و چون اجرت ساخت ندارد، مالیات طلا آب شده عملاً صفر است.
3. آیا خرید طلای دست دوم شامل مالیات است؟
خیر، اصل طلای دست دوم مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست؛ علاوه بر این، از تیر ۱۴۰۳ فروش طلا دست دوم ممنوع اعلام شده و طلافروش صرفاً مجاز به خرید از مشتری برای بازگشت به چرخه تولید است.
4. مالیات سکه چقدر است؟
مالیات سکه در صورت نگهداری بیش از ۲ سال، صفر و در صورتیکه کمتر از ۲ سال نگهداری کنید و تعداد آن کمتر از ۱۵۰ سکه باشد، نرخ مالیات بر عایدی سرمایه ۱۰٪ از میزان سود حاصل از فروش است. برای مازاد بر ۱۵۰ سکه، نرخ پلکانی (۱۰ تا ۴۰ درصد) اعمال میشود.
5. کدام طلا مالیات ندارد؟
اصل طلای نو، دست دوم، آب شده و شمش از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.
6. آیا خرید طلای دیجیتال مالیات دارد؟
همانطور که در خرید حضوری، مالیات بر اساس قوانین مالیاتی دریافت میشود، در خرید اینترنتی هم اصل طلا از مالیات بر ارزش افزوده معاف است و مالیات فقط به بخشهایی مثل اجرت، سود فروشنده و حقالعمل تعلق میگیرد.
دورههای تخصصی حسابداری و مالیات آکادمی را ببینید.
نظرات
وقتی طلای دست دوم میخریم، فروشنده میگه مالیات ارزشافزوده نداره، اما موقع حساب و کتاب، یه مبلغی اضافه بر قیمت تابلو میگیره که میگه بابت کارمزد و سوده. آیا این عملا همون مالیات نیست که داره یه جای دیگه فاکتور میشه؟ یعنی در عمل با خرید دستدوم، واقعا سودی توی مالیات میکنیم یا فقط صورتمسئله عوض شده؟
درود و مهر
در خرید طلای دستدوم، اصل طلا از مالیات ارزش افزوده معاف است، اما اگر فروشنده بابت اجرت، سود یا کارمزد مبلغی دریافت کند، این مبالغ ممکن است طبق مقررات مالیات ارزش افزوده طلا مشمول مالیات باشند. بنابراین مبلغ اضافهشده لزوماً «مالیات پنهان» نیست؛ باید در فاکتور، اصل طلا، اجرت، سود و مالیات ارزش افزوده بهصورت جداگانه مشخص شود. در نتیجه، مزیت خرید دستدوم بیشتر از محل نداشتن اجرت ساخت جدید است و نباید تصور کرد که هر مبلغ اضافه بر قیمت تابلو، مالیات است.