۹ روش کاهش مالیات؛ بهترین تکنیک‌های قانونی

آیا می‌دانستید که بسیاری از کسب‌وکارها سالانه مبلغ قابل‌توجهی مالیات اضافی پرداخت می‌کنند، فقط به این دلیل که از روش‌ های قانونی کاهش مالیات بی‌اطلاع هستند؟ شاید برایتان جالب باشد بدانید که برخی به اشتباه تصور می‌کنند تنها راه پرداخت مالیات کمتر، پنهان کردن درآمد یا ثبت هزینه‌های غیرواقعی است، در حالی‌که قانون فرصت‌ها و روش‌های مختلفی را برای کم کردن مالیات در اختیار مودیان قرار داده است. در این مقاله، هر آنچه باید دربارهٔ کاهش مالیات به روش قانونی بدانید را با هم مرور می کنیم.

راه های قانونی کاهش مالیات کدامند؟

برای خیلی از کسب و کارها این سوال پیش می‌آید که «چگونه مالیات شرکت را کاهش دهیم؟» یا «چگونه مالیات کمتری پرداخت کنیم؟» بدون اینکه مشمول جریمه شویم؟ پاسخ در استفاده هوشمندانه از معافیت‌ها و مشوق‌های قانونی است که به شما اجازه می‌دهند تا پایهٔ مالیاتی خود (یعنی سود مشمول مالیات) را به شکل قانونی کاهش دهید. در ادامه، مهم‌ترین و کاربردی‌ترین راه‌های کاهش مالیات که به شما کمک می‌کند تا با خیال راحت مالیات کمتری پرداخت کنید را با هم مرور می‌کنیم.

1. کاهش مالیات با اجرای تکالیف مالیاتی

اولین قدم برای کاهش مالیات قانونی، انجام درست و به موقع تکالیف مالیاتی مثل پلمپ دفاتر الکترونیکی، تشکیل پرونده مالیاتی، ارائه اظهارنامه عملکرد و ارزش افزوده و ارسال صورتحساب در سامانه مودیان است. تأخیر یا کوتاهی در هر کدام، علاوه بر جریمه باعث کم شدن اعتبار مالیاتی می‌شود. به بیان ساده‌تر، رعایت انضباط مالیاتی، پایه و اساس هرگونه اقدام برای کاهش مالیات بدون جریمه است. 

مثال: فرض کنید دو شرکت خدماتی درآمد و هزینه یکسانی دارند. شرکت اول اظهارنامه خود را به‌موقع ارسال و تمام اسناد مالی را نگهداری کرده است. اما شرکت دوم اظهارنامه را با تأخیر ارسال کرده و بخشی از مدارک هزینه‌های خود را هم در اختیار ندارد.

در چنین شرایطی، برای کاهش مالیات شرکت‌های خدماتی، شرکت اول شانس بیشتری برای کاهش مالیات با اظهارنامه صحیح و استفاده از مزایای قانونی دارد، در حالی که شرکت دوم ممکن است با رد بخشی از هزینه‌ها یا جرائم مالیاتی روبه‌رو شود. در نتیجه، مبلغ مالیات پرداختی آن افزایش پیدا می‌کند. 

2. کاهش مالیات با پرداخت به موقع مالیات

هرساله سازمان امور مالیاتی، زمان‌بندی مشخصی را برای ارائه اظهارنامه مالیاتی اعلام می‌کند که در آن اصناف و مشاغل باید تمام جزئیات هزینه و درآمد خود را ثبت کنند تا مالیات با توجه به این هزینه و درآمد محاسبه شود. شاید عجیب به‌نظر برسد اما ارائه به‌موقع اظهارنامه مالیاتی به عنوان یکی از موثرترین روش های کاهش مالیات، می‌تواند مبلغ مالیات شما را در سال‌های آینده کاهش دهد و به این شکل می‌توانید از انواع تخفیف‌ها و جوایز مالیاتی استفاده کنید. 

به بیان ساده‌تر، در صورتی که شما به مدت سه سال متوالی اظهارنامه‌های مالیاتی خود را به موقع پرداخت کنید، از تخفیف مالیاتی تا ۵ درصد از کل مالیات پرداختی طی این سه سال بهره‌مند می‌شوید که نوعی کاهش مالیات با بخشودگی و پاداش خوش حسابی است.

مثال: فرض کنید یک فروشگاه پوشاک سه سال پیاپی اظهارنامه‌ مالیاتی خود را تا پایان مهلت قانونی  پرداخت کرده است، بنابراین در پایان سال سوم مشمول پاداش خوش‌حسابی می‌شود و ۵ درصد از کل مالیات پرداختی خود را پس می‌گیرد. یعنی اگر سالانه ۸۰ میلیون تومان مالیات پرداخت کرده باشد، ۴ میلیون تومان به عنوان کاهش مالیات فروشگاه برگشت داده می‌شود.

3. کاهش مالیات با هزینه‌های قابل قبول

اگر از حسابداران و مشاوران مالیاتی بپرسید که موثرترین راه برای کاهش مالیات عملکرد چیست مطمئناً به ثبت صحیح هزینه های قابل قبول مالیاتی اشاره کنند. برای اینکه هزینه‌ای در اظهارنامه مالیاتی پذیرفته شود و باعث کاهش مالیات مشاغل شود، باید شرایط ماده ۱۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم را داشته باشد: 

۱. مربوط به فعالیت شغلی 

۲. مستند (داشتن صورتحساب رسمی و فاکتور معتبر) 

۳. متعارف با سطح فعالیت (هزینه‌های غیرمتعارف یا تجملی پذیرفته نمی‌شود) 

مهم‌ترین هزینه‌های قابل قبول مالیاتی عبارت است از:

• حقوق و مزایای کارکنان
• بهای تمام شده کالا یا مواد اولیه
• اجاره محل کار، ماشین آلات و تجهیزات
• قبوض آب، برق، گاز، تلفن و اینترنت
• هزینه های تبلیغات و بازاریابی
• حق الوکاله، مشاوره و حسابرسی
• کارمزد و سود پرداختی به بانکها
• هزینه های ایاب و ذهاب، پذیرایی و انبارداری

مثال: فرض کنید یک پزشک متخصص که مطب دارد، در طول سال هزینه‌های اجارهٔ مطب، حقوق کارکنان، تجهیزات پزشکی و قبوض خدماتی را با فاکتورهای رسمی و مدارک معتبر ثبت می‌کند. این هزینه‌ها که مطابق ماده‌های ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم هستند، به‌درستی از درآمد مشمول مالیات کسر شده و باعث کاهش مالیات پزشکان می‌شوند.

4. کاهش مالیات با استهلاک

یکی دیگر از مهم‌ترین راه های کاهش مالیات به روش قانونی، استفاده صحیح از استهلاک دارایی‌ها است. اگر برای کسب‌وکار خود دارایی‌هایی مثل ساختمان، خودرو، ماشین‌آلات، تجهیزات یا سایر وسایل مورد نیاز فعالیت را خریداری کرده‌اید، بد نیست بدانید که قانون این امکان را در اختیار شما قرار داده است تا هزینه خرید دارایی‌ها به‌تدریج و طی چند سال به عنوان هزینه استهلاک شناسایی کنید. 

نکته: انتخاب روش مناسب استهلاک، تأثیر مستقیمی در کاهش مالیات بر درآمد دارد. 

مثال: فرض کنید یک شرکت تولیدی، ماشین‌آلاتی به مبلغ ۲ میلیارد تومان با عمر مفید ۱۰ سال خریداری کرده است. در این حالت شرکت می‌تواند سالانه ۲۰۰ میلیون تومان بابت استهلاک به عنوان هزینه قابل قبول ثبت کند و باعث کاهش مالیات شرکت به میزان قابل توجه و قانونی شود.

5. کاهش مالیات با معافیت مالیاتی

شاید برایتان سؤال شده باشد که چگونه از مالیات معاف شویم؟ قانون برای برخی فعالیت‌ها، معافیت‌هایی در نظر گرفته که در صورت داشتن شرایط آن می‌توانند از معافیت‌های مالیاتی استفاده کنند. برخی از مهم‌ترین معافیت‌ها عبارت است از:

• معافیت ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم: برای کاهش مالیات اشخاص حقیقی که درآمد سالانه آن‌ها از سقف معافیت تعیین‌شده کمتر است.
• معافیت واحدهای تولیدی و خدماتی دارای مجوز: برای کاهش مالیات اشخاص حقوقی و استفاده از معافیت ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم، واحدهای تولیدی و خدماتی که مجوزهای قانونی دارند، می‌توانند از معافیت‌های مالیاتی برخوردار شوند.
• معافیت مناطق کمتر توسعه‌یافته: فعالیت در این مناطق، شامل معافیت‌های مالیاتی است.

مثال: فرض کنید یک فریلنسر برنامه نویس در طول سال برای چند شرکت پروژه انجام داده و تمام درآمدهای خود را در اظهارنامه مالیاتی ثبت کرده است. از آنجایی که این شخص شرایط استفاده از معافیت ماده ۱۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم را دارد، بخشی از درآمد او از مالیات معاف می‌شود. به این ترتیب، کاهش مالیات فریلنسرها با استفاده از معافیت‌های قانونی و ارائه به‌موقع اظهارنامه، به‌سادگی امکان‌پذیر است. 

6. کاهش مالیات با مشوق‌های مالیاتی و تخفیف

قانون گذار برای کسانی که تکالیف مالیاتی خود را به درستی انجام دهند، پاداش در نظر گرفته‌ است.

طبق ماده‌های ۱۸۹ و ۱۹۰ قانون مالیات‌های مستقیم، اگر دفاتر و مدارک‌تان کامل باشد و مالیات را به موقع پرداخت کنید، جریمه‌هایتان بخشیده یا کم می‌شود و در صورتی‌که زودتر از موعد مالیاتتان را واریز کنید، یک درصد از مبلغ را به عنوان جایزه خوش حسابی پس می‌گیرید.

مثال: فرض کنید یک شرکت بازرگانی مواد غذایی، علاوه بر ثبت دقیق اطلاعات مالی، مالیات خود را پیش از سررسید قانونی پرداخت می‌کند و در چند سال متوالی نیز سابقه خوش‌حسابی دارد. این شرکت می‌تواند از جوایز و مشوق‌های مالیاتی پیش‌بینی‌شده در قانون استفاده کند و از این طریق، کاهش مالیات شرکت بازرگانی را بدون نیاز به هیچ اقدام غیرقانونی تجربه کند.

7. کاهش مالیات با دریافت مجوزهای مرتبط فعالیت‌

در برخی فعالیت‌های اقتصادی، داشتن مجوز معتبر فقط برای شروع کسب‌وکار اهمیت ندارد؛ بلکه می‌تواند زمینه استفاده از برخی معافیت‌ها، مشوق‌ها یا امتیازهای مالیاتی را هم فراهم کند.

برای مثال، بعضی از شرکت‌های تولیدی، شرکت‌های دانش‌بنیان یا فعالیت‌هایی که تحت حمایت قوانین خاص قرار دارند، در صورت دریافت مجوزهای مربوط، طبق ماده ۱۳۲ قانون مالیات‌های مستقیم می‌توانند از معافیت‌های حمایتی برای سرمایه‌گذاری، اشتغال و کاهش مالیات کسب و کار خود استفاده کنند.

8. کاهش مالیات با کمک به مراکز خیریه 

یکی از روش‌های مؤثر برای کاهش مالیات به روش قانونی، کمک به مؤسسات خیریه مورد تأیید سازمان امور مالیاتی است. مبلغ کمک‌های شما به این مؤسسات، به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی از درآمد مشمول مالیات شرکت کسر می‌شود. 

مثال: فرض کنید یک فروشگاه اینترنتی بخشی از سود سالانه خود را به یک مؤسسه خیریه مورد تأیید سازمان امور مالیاتی اهدا و رسید رسمی این کمک را ثبت می‌کند. مبلغ پرداختی به‌عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی، باعث کاهش مالیات فروش اینترنتی می‌شود.

9. کاهش مالیات با رعایت حد نصاب قوانین مالیاتی

یکی از سوالات پرتکرار بین کسب‌وکارها این است که راه های کاهش مالیات کارتخوان چیست؟ پاسخ خیلی ساده است: شفافیت.

وقتی تراکنش‌های کارتخوان شما با درآمد اعلامی‌تان در اظهارنامه همخوانی داشته باشد، سازمان مالیاتی به جای اینکه شما را زیر ذره بین ببرد، به عنوان یک مودی خوش حساب به شما نگاه می‌کند. این موضوع باعث استفاده از حدنصاب‌های قانونی مثل میزان درآمد سالانه، حجم فعالیت، تعداد پرسنل یا گردش مالی، می‌شود و مستقیماً بر نرخ مالیاتی شما تأثیر می‌گذارد و اگر به‌درستی رعایت شود، می‌تواند به کاهش مالیات بر درآمد شما کمک شایانی کند.

مثال: فرض کنید یک کافی‌شاپ تمام دریافت‌های خود را از طریق کارتخوان متصل به پرونده مالیاتی انجام می‌دهد و درآمد ثبت‌شده در اظهارنامه دقیقاً با تراکنش‌های کارتخوان مطابقت دارد. این کار باعث کاهش مالیات مغازه و خوش حسابی پرونده او شود. به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین راه های کاهش مالیات کارتخوان، ثبت صحیح درآمدها و تطابق کامل اطلاعات مالی با تراکنش‌های بانکی است.

توصیه‌های غلط برای کاهش مالیات

توصیه‌های غلطی که برخی افراد ناآگاه در کاهش مالیات به روش قانونی ارائه می‌دهند، می‌تواند به ضرر شخص تمام شود. به برخی از این توصیه‌های غلط عبارت است از:

1. واریزهای مشتریان را مستقیماً به حساب غیر تجاری (شخصی)، فردی که از او خرید می‌کنید یا با او معامله دارید، انجام دهید که این واریزها در گردش حساب شما ثبت نشود.
2. با ایجاد یک پروندهٔ مالیاتی جدید به نام یک شخص دیگر، برای فعالیت‌های خود از آن استفاده کنید و از این طریق از ضریب مالیاتی پایین‌تری مانند مشاغل خانگی یا اینترنتی استفاده کنید. 
3. واریزی مشتریان را به حسابی انتقال دهید که هیچ پرونده مالیاتی ندارد که از نظارت مالیاتی دور بمانید.

این روش‌ها، مصداق فرار مالیاتی است و ممیزان مالیاتی با ابزارهای مختلفی مانند بررسی میزان مصرف برق، فضای فیزیکی محل کار، تعداد پرسنل و عملکرد ماشین آلات، به راحتی می‌توانند درآمد واقعی شما را تشخیص دهند. به خاطر داشته باشید که کاهش مالیات به روش قانونی، تنها راه مطمئن و پایدار است.

دانش مالیاتی؛ بهترین راه برای پرداخت مالیات کمتر

اگر می‌خواهید بدانید چگونه می‌توان از تمام ظرفیت‌های قانونی برای کاهش مالیات استفاده کرد، بدون اینکه به جرایم مالیاتی برخورد کنید، یادگیری تخصصی قوانین مالیاتی یک ضرورت است، نه یک انتخاب.

در دوره آموزش حسابداری مالیاتی آکادمی مجتبی خسروی، تمام مباحث مورد نیاز از راه های کاهش مالیت و قوانین مالیات‌های مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده گرفته تا تنظیم اظهارنامه، هزینه‌های قابل قبول، استهلاک، معافیت‌ها، سامانه مودیان، اعتراض به مالیات و دفاع از پرونده‌های مالیاتی، به‌صورت کاملاً کاربردی آموزش داده می‌شود تا بتوانید با اطمینان، تصمیم‌های مالیاتی صحیح بگیرید.

همین حالا سرفصل‌های دوره را بررسی کنید و مهارتی را بیاموزید که می‌تواند سال‌ها از پرداخت مالیات اضافی و جرائم مالیاتی جلوگیری کرده و برای شما و کسب‌وکارتان ارزش‌آفرین باشد.

جمع‌بندی

کاهش مالیات به روش قانونی نیازمند انجام دقیق تکالیف مالیاتی، استفاده هوشمندانه از هزینه های قابل قبول و استهلاک، بهره‌مندی از معافیت‌ها و مشوق‌های قانونی و صداقت در ارائه اطلاعات مالی است. با به‌کارگیری این روش‌ها، نه تنها می‌توانید پایین ترین مالیات ممکن را پرداخت کنید، بلکه با تبدیل شدن به یک مودی خوش حساب، اعتبار مالیاتی خود را افزایش داده و از ریسک‌های مالیاتی جلوگیری کنید.

شما کدام یک از این راهکارها را برای کسب و کار خود کاربردی‌تر می‌دانید؟ نظرات خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول