مالیات بلاگرها و اینفلوئنسرها؛ نحوه محاسبه + معافیت‌ها

امروزه درآمد از اینستاگرام، یوتیوب و سایر شبکه‌های اجتماعی دیگر یک فعالیت جانبی نیست؛ بلکه برای بسیاری از افراد به یک کسب‌وکار واقعی تبدیل شده است. به همین دلیل، مالیات بلاگرها و اینفلوئنسرها به یکی از موضوعات مهم برای تولیدکنندگان محتوا تبدیل شده است. اگر شما هم از تبلیغات، فروش محصولات، همکاری در فروش یا تولید محتوا درآمد دارید و نمی‌دانید چه تکالیف مالیاتی بر عهده‌تان است، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.

آیا بلاگرها و اینفلوئنسرها باید مالیات پرداخت کنند؟

طبق ماده ۱ قانون مالیات‌های مستقیم، اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به درآمدی که در ایران یا از ایران به دست می‌آورند، مکلف به انجام تکالیف مالیاتی هستند. به همین دلیل، مالیات تولیدکنندگان محتوا، مالیات اینفلوئنسرها و کسب‌وکارهای اینترنتی هم در همین چارچوب بررسی می‌شود.

همچنین مطابق بند «ذ» تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۰، افرادی که بیش از ۵۰۰ هزار دنبال‌کننده در رسانه‌های کاربرمحور دارند و از طریق انتشار تبلیغات درآمد کسب می‌کنند، موظف به پرداخت مالیات از درآمدهای تبلیغاتی خود هستند. برای اجرای این حکم، سازمان امور مالیاتی دستورالعمل شماره ۶۳۵۳۸ را منتشر کرد. در این دستورالعمل، نحوه شناسایی مؤدیان، روش محاسبه درآمدهای مشمول مالیات، تکالیف مالیاتی و فرآیند رسیدگی مربوط به مالیات اینفلوئنسرهای اینستاگرام و سایر تولیدکنندگان محتوا شرح داده شد.

انواع مالیات بر درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها

یکی از رایج‌ترین پرسش‌هایی که درباره مالیات بر درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها مطرح می‌شود این است که دقیقاً کدام درآمدها مشمول مالیات هستند؟ مهم نیست این درآمد از اینستاگرام، یوتیوب، تلگرام یا هر پلتفرم دیگری به دست آمده باشد؛ آنچه اهمیت دارد، ماهیت درآمد و ارتباط آن با فعالیت شغلی شما است.

درآمد حاصل از تبلیغات

رایج‌ترین منبع درآمد بسیاری از بلاگرها، تبلیغات است. اگر در ازای انتشار استوری، پست، ریلز، ویدئو یا معرفی یک برند مبلغی دریافت می‌کنید، این درآمد مشمول مالیات مشاغل خواهد بود. در واقع، مالیات تبلیغات در شبکه های اجتماعی فقط به اینستاگرام محدود نیست و درآمد حاصل از تبلیغات در تلگرام، یوتیوب، ایکس، روبیکا، وبسایت یا سایر پلتفرم‌ها نیز در صورت تحقق شرایط قانونی، بر اساس مقررات مالیاتی بررسی می‌شود.

درآمد اسپانسری، افیلیت مارکتینگ و رپورتاژ

بسیاری از تولیدکنندگان محتوا علاوه بر تبلیغات، از همکاری بلندمدت با برندها یا افیلیت مارکتینگ درآمد دارند. دریافت کمیسیون فروش، انتشار رپورتاژ، معرفی محصولات یا دریافت مبلغ ثابت از اسپانسرها، همگی از درآمدهای شغلی محسوب می‌شوند و در محاسبه مالیات فریلنسرها و بلاگرها تأثیر دارند. اگر این درآمدها به‌صورت مستمر یا در قالب فعالیت حرفه‌ای کسب شوند، باید در محاسبات مالیاتی و اظهارنامه مالیاتی بلاگرها لحاظ شوند.

فروش دوره‌های آموزشی و محصولات دیجیتال

اگر مدرس، مشاور یا تولیدکننده محتوا هستید و از طریق اینستاگرام، وبسایت یا سایر شبکه‌های اجتماعی دوره آموزشی، فایل PDF، کتاب الکترونیکی، قالب، افزونه یا هر محصول دیجیتال دیگری را می‌فروشید، درآمد حاصل از این فعالیت هم باید در محاسبات مالیاتی در نظر گرفته شود.

در عمل، بسیاری از فعالان فضای مجازی علاوه بر تبلیغات، از فروش محصولات آموزشی درآمد کسب می‌کنند. این درآمد هم بخشی از فعالیت اقتصادی آن‌ها است و مشمول مالیات مشاغل خواهد بود.

درآمد یوتیوب و AdSense

یکی دیگر از منابع درآمدی تولید کنندگان محتوا، کسب درآمد از یوتیوب است. اگر از طریق نمایش تبلیغات، عضویت ویژه، سوپر چت یا سایر قابلیت‌های درآمدزایی یوتیوب مبلغی دریافت می‌کنید، این درآمد هم می‌تواند مشمول مالیات یوتیوبرها و مالیات یوتیوب باشد.

در عمل، تفاوتی میان درآمد حاصل از تبلیغات اینستاگرام و تبلیغات یوتیوب از نظر مبلغ مالیات وجود ندارد؛ هر دو درآمد شغلی و مشمول مالیات اینفلوئنسرها یا همان مالیات مشاغل خواهند بود.

درآمد ارزی

برخی از بلاگرها و اینفلوئنسرها با شرکت‌ها یا برندهای خارجی همکاری می‌کنند و درآمد خود را به‌صورت دلار، یورو یا سایر ارزها دریافت می‌کنند. همین موضوع باعث شده برخی تصور کنند درآمد ارزی از پرداخت مالیات معاف است؛ در حالی که نوع ارز دریافتی، ملاک تعیین مالیات نیست.

در عمل، درآمدهای ارزی برای ثبت در اسناد مالی و محاسبات مالیاتی باید به ریال تبدیل شوند. این فرآیند که به آن تسعیر ارز گفته می‌شود، بر اساس ضوابط و نرخ‌های قابل استناد انجام می‌شود تا مبلغ درآمد به‌درستی در دفاتر و اظهارنامه مالیاتی ثبت شود. بنابراین، دریافت درآمد به ارز خارجی، تکلیف مالیات اینفلوئنسرها را از بین نمی‌برد و تنها نحوه ثبت و گزارش آن با درآمدهای ریالی متفاوت است.

درآمد فروشگاه‌های اینستاگرامی

یکی از پرسش‌های پرتکرار صاحبان فروشگاه‌های اینستاگرامی این است که «آیا فروش در اینستاگرام مشمول مالیات بر ارزش افزوده است؟» پاسخ این سؤال یکسان نیست؛ زیرا مشمول بودن مالیات بر ارزش افزوده به نوع کالا یا خدمت، فراخوان‌های سازمان امور مالیاتی و نوع کسب‌وکار بستگی دارد. بنابراین، صرفاً فروش در اینستاگرام به معنای مشمول بودن مالیات بر ارزش افزوده نیست. اگر کالا یا خدمت شما طبق قانون و فراخوان‌های مربوط مشمول مالیات بر ارزش افزوده باشد، باید تکالیف مربوط به این مالیات را هم انجام دهید. در مقابل، اگر کالا یا خدمت شما از مالیات بر ارزش افزوده معاف باشد یا مشمول این نظام نباشد، صرفاً فعالیت در اینستاگرام باعث ایجاد این تکلیف نخواهد شد. 

نحوه محاسبه مالیات بر درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان فضای مجازی این است که مالیات بلاگرها چگونه محاسبه می‌شود؟ مالیات بر درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها مانند سایر صاحبان مشاغل محاسبه می‌شود و قانون، روش جداگانه‌ای برای آن در نظر نگرفته است. برخلاف تصور بسیاری از افراد، مالیات بر اساس کل مبلغی که به حساب شما واریز شده محاسبه نمی‌شود. ابتدا درآمد واقعی، هزینه‌های قابل قبول و معافیت‌های قانونی بررسی می‌شود و سپس مالیات به درآمد مشمول مالیات تعلق می‌گیرد.

به بیان ساده‌تر، مبنای محاسبه مالیات بر درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها، سود فعالیت است؛ نه مجموع مبالغ دریافتی.

سازمان امور مالیاتی چگونه درآمد بلاگرها را شناسایی می‌کند؟

 برخی تصور می‌کنند چون فعالیت آن‌ها در فضای مجازی انجام می‌شود، امکان بررسی درآمدها وجود ندارد؛ اما امروزه روش‌های مختلفی برای بررسی فعالیت‌های اقتصادی آنلاین وجود دارد.

سازمان امور مالیاتی برای بررسی مالیات اینفلوئنسرها و مالیات بلاگرها فقط به تعداد دنبال‌کننده یا ظاهر یک صفحه در شبکه‌های اجتماعی توجه نمی‌کند؛ بلکه مجموعه‌ای از اطلاعات مالی و تجاری را بررسی می‌کند تا میزان واقعی درآمد یک فعالیت مشخص شود. در ادامه، مواردی که سازمان امور مالیاتی بررسی می‌کند را مرور می‌کنیم:

بررسی تراکنش‌های بانکی

یکی از مهم‌ترین روش‌های شناسایی درآمد، بررسی تراکنش‌های بانکی است. زمانی که مبالغ مربوط به تبلیغات، فروش محصول، دوره آموزشی یا خدمات مختلف به حساب یک فرد واریز می‌شود، این تراکنش‌ها می‌تواند در فرآیند رسیدگی پرونده مالیاتی بلاگرها مورد توجه قرار بگیرد.

به همین دلیل، توصیه می‌شود فعالان فضای مجازی حساب شخصی و حساب کاری خود را از یکدیگر جدا کرده و تمام درآمدها و هزینه‌های مرتبط با فعالیت شغلی را مستندسازی کنند.

اطلاعات درگاه‌های پرداخت

بسیاری از بلاگرها علاوه بر دریافت مستقیم وجه، از درگاه‌های پرداخت اینترنتی برای فروش محصولات، دوره‌ها یا خدمات خود استفاده می‌کنند. اطلاعات مربوط به این درگاه‌ها می‌تواند یکی از منابع بررسی درآمد کسب‌وکارهای اینترنتی باشد. برای مثال، اگر یک تولید کننده محتوا از طریق صفحه اینستاگرام خود دوره آموزشی می‌فروشد، اطلاعات فروش آنلاین او می‌تواند در بررسی درآمد فعالیت اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد.

دستگاه‌های کارتخوان و روش‌های پرداخت

برخی اینفلوئنسرها در کنار فعالیت آنلاین، فروش حضوری یا ارائه خدمات در محل هم دارند. در این شرایط، اطلاعات مربوط به ابزارهای پرداخت مانند کارتخوان هم می‌تواند در بررسی مالیاتی نقش داشته باشد. بنابراین، درآمد یک کسب‌وکار اینترنتی فقط به مبلغی که از تبلیغات دریافت می‌شود، محدود نیست و تمام مسیرهای درآمدی باید به‌صورت دقیق بررسی شوند.

اطلاعات پلتفرم‌ها و گزارش اشخاص ثالث

در برخی موارد، اطلاعات مربوط به فعالیت‌های تجاری می‌تواند از طریق گزارش اشخاص ثالث، قراردادهای همکاری، تبلیغ‌دهندگان یا سایر منابع، قابل بررسی باشد. برای مثال، اگر یک برند برای تبلیغات در یک صفحه اینستاگرامی مبلغی پرداخت کند، این همکاری تجاری می‌تواند بخشی از اطلاعات مربوط به درآمد آن فعالیت باشد.

هزینه های قابل قبول مالیاتی بلاگرها و اینفلوئنسرها

یکی از موضوعاتی که می‌تواند روی مبلغ نهایی مالیات بلاگرها و اینفلوئنسرها تأثیر زیادی داشته باشد، شناخت هزینه‌های قابل قبول مالیاتی است. بسیاری از تولیدکنندگان محتوا تصور می‌کنند مالیات بر اساس تمام درآمد دریافتی آن‌ها محاسبه می‌شود؛ در حالی که هزینه‌هایی که برای انجام فعالیت حرفه‌ای پرداخت کرده‌اند، در صورت داشتن شرایط قانونی می‌تواند از درآمد کسر شود.

هر هزینه‌ای صرفاً به دلیل پرداخت شدن، به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته نمی‌شود. برای پذیرش هزینه‌ها معمولاً باید شرایط قانونی رعایت شود، از جمله:

• هزینه ارتباط مستقیم با فعالیت شغلی داشته باشد.
• اسناد و مدارک قابل ارائه برای آن وجود داشته باشد.
• هزینه در چارچوب مقررات مالیاتی قابل پذیرش باشد.
• مبلغ و زمان انجام هزینه مشخص باشد.

معافیت مالیاتی بلاگرها و اینفلوئنسرها

بلاگرها و اینفلوئنسرها نیز مانند سایر مؤدیان، در صورت داشتن شرایط قانونی می‌توانند از برخی مزایا و معافیت‌های مالیاتی استفاده کنند. مهم‌ترین این موارد عبارت‌اند از:

۱. استفاده از پلتفرم‌های داخلی

برای حمایت از کسب‌وکارهای اینترنتی در پلتفرم‌های داخلی مانند بله، ایتا، سروش، روبیکا، دیوار و شیپور، برای برخی فعالان این حوزه مشوق‌های مالیاتی در نظر گرفته شده است. بلاگرها و اینفلوئنسرهایی که از این سکوها درآمد کسب می‌کنند و شرایط قانونی لازم را داشته باشند، می‌توانند از مالیات با نرخ صفر استفاده کنند. این مزیت تا زمانی قابل استفاده است که فعالیت فرد در چارچوب قوانین و ازطریق پلتفرم‌های مورد تایید انجام شود.

۲. هزینه‌های درمانی

طبق ماده ۱۳۷ قانون مالیات‌های مستقیم، هزینه‌های درمانی پرداخت‌ شده بابت خود مؤدی، همسر، فرزندان، پدر و مادر یا افراد تحت تکفل، در صورت ارائه مدارک معتبر و تایید مراکز درمانی، از درآمد مشمول مالیات کسر می‌شود. همچنین هزینه‌های مربوط به بیمه‌های عمر و زندگی نیز در شرایط مشخص می‌تواند از درآمد مشمول مالیات کسر شود.

۳. جوایز علمی، اختراعات و فعالیت‌های پژوهشی

بر اساس ماده ۱۴۴ قانون مالیات‌های مستقیم، برخی درآمدها مانند جوایز علمی، بورس‌های تحصیلی، حق اختراع و فعالیت‌های تحقیقاتی و پژوهشی، در صورت داشتن شرایط قانونی، تا ۱۰ سال از پرداخت مالیات معاف هستند. این معافیت برای بلاگرهایی که در حوزه‌های علمی و پژوهشی فعالیت می‌کنند نیز می‌تواند قابل استفاده باشد.

۴. فعالیت‌های فرهنگی و هنری

طبق بند (ل) ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، فعالیت‌های انتشاراتی، مطبوعاتی، قرآنی، فرهنگی و هنری که با مجوز رسمی انجام شوند، از پرداخت مالیات معاف هستند. بنابراین، اگر فعالیت یک بلاگر در چارچوب فعالیت‌های فرهنگی و هنری قرار بگیرد و مجوزهای لازم را داشته باشد، می‌تواند از این معافیت استفاده کند.

از تولید محتوا تا مدیریت مالیات

تولید محتوا در فضای مجازی دیگر تنها به انتشار پست و ویدئو محدود نمی‌شود. زمانی که از تبلیغات، فروش محصولات، ارائه خدمات یا همکاری با برندها درآمد کسب می‌کنید، در واقع یک فعالیت اقتصادی انجام می‌دهید و آشنایی با قوانین مالیاتی به بخشی از مدیریت کسب‌وکار شما تبدیل می‌شود.

در دوره حسابداری مالیاتی در اصفهان آکادمی مجتبی خسروی مفاهیم مالیاتی را به زبان ساده و کاملاً کاربردی یاد می‌گیرید؛ از نحوه ثبت نام مالیاتی اینفلوئنسرها و تشکیل پرونده مالیاتی بلاگرها گرفته تا شناخت تکالیف مالیاتی مثل ارسال اظهارنامه مالیاتی بلاگرها. همه موضوعات به‌صورت عملی آموزش داده می‌شوند تا بتوانید با اطمینان بیشتری فعالیت حرفه‌ای خود را مدیریت کنید.

جمع‌بندی

مالیات بر درآمد بلاگرها و اینفلوئنسرها به عنوان یک شغل جدید، باید درآمد حاصل از تبلیغات و فعالیت‌های آنلاین این گروه از افراد تحت پوشش قوانین مالیاتی قرار گیرد. میزان مالیات این افراد بسته به سطح درآمد از ۱۵ تا ۲۵ درصد متغیر است. علاوه بر این برای افرادی که از پلتفرم‌های داخلی استفاده می‌کنند، معافیت مالیاتی در نظر گرفته‌اند. به نظر شما بزرگ‌ترین چالش بلاگرها در مسیر مالیاتی چیست؟ محاسبه مالیات، ثبت هزینه‌ها یا نداشتن آگاهی از قوانین؟ نظرات و تجربیات خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.   

سوالات متداول