تبصره ماده 100 قانون مالیاتهای مستقیم؛ مشمولان سال 1405

اگر صاحب کسب‌وکار هستید، احتمالاً با نزدیک شدن موعد تکالیف مالیاتی این سؤال برایتان پیش آمده که آیا می‌توانید بدون ارسال اظهارنامه، مالیات خود را به‌صورت مقطوع پرداخت کنید یا نه؟ تبصره ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم دقیقاً برای ساده‌تر کردن این فرآیند در نظر گرفته شده است و به بسیاری از صاحبان مشاغل این امکان را می‌دهد که با شرایطی مشخص، از تسهیلات آن استفاده کنند. در این مقاله، با مفهوم تبصره ماده ۱۰۰ و اشخاص مشمول آن آشنا می‌شویم و شرایط استفاده از آن را مرور می‌کنیم. 

چه کسانی می توانند از تبصره ماده 100 استفاده کنند؟

اشخاص مشمول	اشخاص معاف
فروش کالا یا ارائه خدمات تا میزان ۷۲۰ میلیارد ریال	فروش کالا یا ارائه خدمات بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال
مجموع درآمد مشارکتی تا میزان ۱٬۴۴۰ میلیارد ریال	مجموع درآمد مشارکتی بیش از ۱٬۴۴۰ میلیارد ریال
استفاده از پایانه‌های فروشگاهی	عدم استفاده از پایانه‌های فروشگاهی
تسویه مالیات سال گذشته	عدم نمایش فرم تبصره ۱۰۰ در کارپوشه
فعال بودن فرم تبصره ۱۰۰ در کارپوشه	متقاضی معافیت ماده ۱۳۷٬۱۶۵ و ۱۷۲ مالیات

در صورتی‌که بعد از دیدن سقف تبصره ماده ۱۰۰ سال ۱۴۰۵ این سؤال برایتان پیش آمده که «آیا من هم می‌توانم از این تسهیلات استفاده کنم؟»، باید بگوییم پاسخ این سؤال فقط به میزان فروش بستگی ندارد. 

سازمان امور مالیاتی برای استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ چند شرط را در نظر گرفته است. برای اینکه بتوانید مالیات خود را به صورت مقطوع و از مزایای تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنید، باید چند شرط مهم را داشته باشید. مهم‌ترین این شرایط عبارت‌ است از:

• مجموع فروش کالا یا ارائه خدمات در سال گذشته حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال باشد. در صورتی‌که فعالیت مشارکتی انجام می‌دهید، مجموع فروش همه شرکا نباید از سقف مجاز در دستورالعمل تبصره ماده ۱۰۰ بیشتر باشد.
• از پایانه‌های فروشگاهی (کارت‌خوان) استفاده کرده باشید.
• مالیات سال گذشته خود را به‌طور کامل پرداخت کرده باشید.

نکته مهم: اگر شغل خود را به‌صورت مشارکتی اداره می‌کنید، احتمالاً با ابهام درباره سقف استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ در سال ۱۴۰۵ مواجه شده‌اید؛ چراکه هنوز دستورالعمل سازمان امور مالیاتی منتشر نشده و برداشت‌های متفاوتی در این زمینه وجود دارد.
با توجه به اینکه، قانون بودجه سال ۱۴۰۵ سقف استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ را برای هر شخص ۷۲۰ میلیارد ریال تعیین کرده است، انتظار می‌رود طبق رویه‌ سال‌های گذشته، این سقف دو برابر سقف تعیین‌شده برای هر شخص باشد؛ یعنی ۱٬۴۴۰ میلیارد ریال. البته تا زمان ابلاغ دستورالعمل، این عدد قطعی نیست و ملاک نهایی، اعلام رسمی سازمان امور مالیاتی خواهد بود.

چه کسانی نمی توانند از تبصره ماده 100 استفاده کنند؟

به‌طور کلی، گروه‌های زیر امکان استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم را ندارند:

• صاحبان مشاغل با فروش بالا: اگر مجموع فروش کالا یا ارائه خدمات شما در سال ۱۴۰۴ بیش از ۷۲۰ میلیارد ریال باشد، دیگر مشمول تبصره ماده ۱۰۰ نخواهید بود.
• پرونده‌های مشارکتی با فروش بالا: در صورتی‌که فعالیت شما به‌صورت مشارکتی و مجموع فروش شرکا یا فروش حداقل یکی از آن‌ها، بیشتر از سقف مجاز اعلامی در دستورالعمل تبصره ماده ۱۰۰ باشد، امکان استفاده از این تبصره را نخواهید داشت.
• عدم استفاده از پایانه‌های فروشگاهی: اگر طبق قانون موظف به استفاده از پایانه‌های فروشگاهی (کارت‌خوان) بوده‌اید اما از آن استفاده نکرده‌اید، نمی‌توانید از مزایای تبصره ماده ۱۰۰ بهره‌مند شوید.
• فعال نبودن فرم تبصره ماده ۱۰۰: اگر سازمان امور مالیاتی فرم تبصره ماده ۱۰۰ را در درگاه خدمات الکترونیکی مالیاتی برای شما قرار نداده باشد، امکان استفاده از این تسهیلات را نخواهید داشت.
• ثبت نکردن فرم در مهلت قانونی: اگر فرم تبصره ماده ۱۰۰ را تا پایان خرداد سال بعد تکمیل و ارسال نکنید، دیگر امکان استفاده از این تبصره را نخواهید داشت.
• استفاده از برخی معافیت‌های مالیاتی: اگر برای همان سال قصد استفاده از معافیت‌های موضوع مواد ۱۳۷، ۱۶۵ یا ۱۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم را داشته باشید، نمی‌توانید هم‌زمان از مزایای تبصره ماده ۱۰۰ نیز استفاده کنید.

تبصره ماده ۱۰۰ سال ۱۴۰۵

در صورتی‌که قصد دارید از تبصره ماده ۱۰۰ سال ۱۴۰۵ استفاده کنید، اولین موضوعی که باید به آن توجه داشته باشید، تغییر سقف درآمدی این تبصره است. بر اساس احکام مالیاتی بودجه سال ۱۴۰۵، این سقف به ۱۵۰ برابر معافیت مالیاتی موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم افزایش پیدا کرده است. این تصمیم نشان می‌دهد قانون‌گذار تلاش کرده امکان استفاده از تبصره ۱۰۰ مالیات را برای تعداد بیشتری از صاحبان مشاغل فراهم کند و انجام تکالیف مالیاتی را برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط ساده‌تر کند.

البته این خبر خوب به این معنا نیست که هر مودی با داشتن این میزان فروش، حتماً امکان استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ مالیات را دارد؛ بلکه شرایط دیگری هم وجود دارد که سازمان امور مالیاتی آن‌ها را بررسی می‌کند. در ادامه، سقف تبصره ماده ۱۰۰ سال ۱۴۰۵ و تمام شرایط استفاده از آن را قدم‌به‌قدم مرور می‌کنیم. 

سقف تبصره ماده 100 سال 1405

یکی از مهم‌ترین سؤال‌هایی که صاحبان مشاغل دربارهٔ تبصره ماده ۱۰۰ سال ۱۴۰۵ می‌پرسند، سقف درآمد مجاز برای استفاده از آن است. در ابتدا قرار بود سقف استفاده از تبصره ۱۰۰ برای عملکرد سال ۱۴۰۴، مبلغ ۴۳۲٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال (معادل ۱۵۰ برابر معافیت مالیاتی موضوع ماده ۸۴ قانون مالیات‌های مستقیم) سال ۱۴۰۵ باشد. اما سازمان امور مالیاتی با مصوبه جدید خود، این سقف را به ۷۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال افزایش داد.

به بیان ساده‌تر، اگر مجموع فروش کالا یا ارائه خدمات شما در سال ۱۴۰۴ از ۷۲ میلیارد تومان بیشتر نباشد، از نظر سقف درآمدی می‌توانید متقاضی استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ مالیات باشید.

شرایط استفاده از تبصره ماده 100

برای اینکه بتوانید از تبصره ماده ۱۰۰ مالیات استفاده کنید، لازم است چند شرط را داشته باشید. اگر این شرایط را داشته باشید، دیگر نیازی به ارائه اظهارنامه کامل نخواهید داشت و می‌توانید مالیات خود را با دردسر کمتری تعیین و پرداخت کنید.

• میزان فروش سالانه: اگر مجموع فروش کالا و خدمات شما در سال ۱۴۰۴ حداکثر ۷۲۰ میلیارد ریال باشد، امکان استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ را خواهید داشت.
• وضعیت مالیات سال قبل: لازم است مالیات سال گذشته خود را تعیین‌تکلیف کرده باشید؛ یعنی یا مالیات مقطوع را پرداخت کرده باشید یا برگ تشخیص صادر شده از سوی سازمان امور مالیاتی را پذیرفته و تسویه کرده باشید.
• ثبت درخواست در مهلت قانونی: برای بهره‌مندی از این تسهیلات، باید درخواست استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ را از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی و در مهلت قانونی ارسال اظهارنامه ثبت و ارسال کنید. اگر این مهلت را از دست بدهید، امکان استفاده از این تبصره را نخواهید داشت.

با رعایت این شرایط، می‌توانید از مزایای تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنید و فرآیند رسیدگی و پرداخت مالیات را با سرعت و سادگی بیشتری پشت سر بگذارید.

نحوه محاسبه مالیات تبصره ماده ۱۰۰

قبل از هر چیز، خوب است بدانید که مالیات در تبصره ماده ۱۰۰ بر اساس اطلاعاتی مانند میزان فروش، تراکنش‌های بانکی و سوابق مالیاتی شما به‌صورت مقطوع محاسبه می‌شود. سپس سازمان امور مالیاتی مبلغی را به شما پیشنهاد می‌دهد که معمولاً با درصد مشخصی نسبت به مالیات سال قبل تعیین شده است. اگر این مبلغ را بپذیرید، کافی است فرم تبصره ماده ۱۰۰ را تکمیل و ارسال کنید؛ اما اگر با مالیات تعیین‌ شده موافق نباشید، باید اظهارنامه مالیاتی خود را تنظیم و ارسال کنید. 

اگرچه جزئیات دقیق نحوهٔ محاسبه مالیات طبق فرم تبصره ۱۰۰ قانون مالیات‌‌های مستقیم به‌طور عمومی توسط سازمان مالیاتی منتشر نمی‌شود، ولی اصول کلی محاسبه آن به شرح زیر است:

1. محاسبه سود مشمول مالیات:
   مبلغ فروش کالا یا خدمات × ضریب سود فعالیت = سود مشمول مالیات
2. محاسبه ماخذ مالیاتی:
   سود مشمول مالیات – معافیت سالانه صاحبان مشاغل = ماخذ مالیاتی
3. محاسبه مبلغ مالیات:
   ماخذ مالیاتی × نرخ مالیات صاحبان مشاغل = مبلغ مالیات

لازم به ذکر است که ضریب سود فعالیت (اینتا کد) برای هر کسب‌و‌کار متفاوت است و سالانه توسط سازمان امور مالیاتی تعیین می‌شود. این ضرایب برای مشاغل مختلف مطابق با نوع فعالیت و شرایط اقتصادی تغییر می‌کند.

تفاوت تبصره ماده 100 قانون مالیاتهای مستقیم و اظهارنامه

انتخاب بین تبصره ماده ۱۰۰ و ارسال اظهارنامه مالیاتی، برای بسیاری از صاحبان مشاغل یک سوال مهم است. هر دو روش قانونی هستند، اما کاربرد یکسانی ندارند. در ادامه جدول تفاوت تبصره ماده صد و اظهارنامه را مرور می‌کنیم:

تبصره ماده ۱۰۰	اظهارنامه مالیاتی
مالیات به صورت مقطوع تعیین می‌شود.	مالیات بر اساس اطلاعات واقعی درآمد، هزینه و اسناد مالی محاسبه می‌شود.
فرآیند انجام تکالیف مالیاتی ساده‌تر و سریع‌تر است.	نیاز به تکمیل اظهارنامه و ارائه اطلاعات مالی وجود دارد.
مناسب صاحبان مشاغلی است که شرایط استفاده از تبصره را دارند.	برای همه مؤدیانی که امکان استفاده از تبصره را ندارند یا تمایل به ارسال اظهارنامه دارند، قابل استفاده است.
اگر مالیات پیشنهادی را بپذیرید، نیازی به ارسال اظهارنامه نیست.	مبلغ مالیات پس از بررسی اظهارنامه و مدارک تعیین می‌شود.

دانش مالیاتی: از تبصره ماده ۱۰۰ تا اجرای واقعی تکالیف مالیاتی

شناخت تبصره ماده ۱۰۰ و قوانین مالیاتی کافی نیست؛ بازار کار به حسابداری نیاز دارد که بتواند شرایط پرونده مودی را تحلیل کند، بین تبصره ماده ۱۰۰ و اظهارنامه مالیاتی تصمیم درستی بگیرد و تکالیف مالیاتی یک مجموعه را بدون سردرگمی اجرا کند. اگر می‌خواهید این مهارت‌ها را به‌صورت عملی یاد بگیرید، آموزش حسابداری مالیاتی پروژه‌محور می‌تواند مسیر شما را برای ورود حرفه‌ای‌تر به بازار کار کوتاه‌تر کند.

در دوره حسابداری مالیاتی آکادمی مجتبی خسروی، با روش «یادگیری معکوس با پروژه‌های واقعی»، از آموزش قانون مالیات‌های مستقیم و سامانه مودیان تا ارسال اظهارنامه اشخاص حقیقی و حقوقی و تبصره ماده ۱۰۰ را به‌صورت کاربردی یاد می‌گیرید.

جمع‌بندی

تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم، امکان محاسبه مالیات مقطوع با حداکثر تسهیلات قانونی و بدون رسیدگی کامل را برای مشاغل کوچک و متوسط فراهم کرده است. همچنین، اختیار شامل شدن یا نشدن مودیان با سازمان امور مالیاتی است و مودیان واجد شرایط، از جمله کسانی با سقف درآمدی ۷۲۰ میلیارد ریال می‌توانند بین استفاده از این تبصره یا تسلیم اظهارنامه، به اختیار خود یکی را انتخاب کنند. به نظر شما، این افزایش سقف تبصره ماده ۱۰۰ می‌تواند باعث کاهش مالیات به روش قانونی شود؟ نظرات خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول